1 marca to dzień szczególny – Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych, poświęcony tym, którzy po zakończeniu II wojny światowej nie złożyli broni i do końca pozostali wierni wolnej Polsce. W gminie Brzeszcze pamięć o nich od lat pielęgnowana jest podczas uroczystych obchodów, które na stałe wpisały się w lokalną tradycję. W tym roku po raz pierwszy ich organizatorem było Muzeum Pamięci Mieszkańców Ziemi Oświęcimskiej, a współorganizatorem Ośrodek Kultury w Brzeszczach.
Patronat honorowy wydarzenia
Wydarzenie odbyło się pod Patronatem Honorowym Marszałek Iwony Gibas z Zarządu Województwa Małopolskiego.
Hołd na cmentarzu w Jawiszowicach
Obchody rozpoczęły się na cmentarzu w Jawiszowicach. W atmosferze skupienia i zadumy przedstawiciele władz samorządowych, organizacji społecznych oraz mieszkańcy oddali hołd zasłużonym, składając kwiaty i zapalając znicze na grobie Jana Wawrzyczka – pułkownika Wojska Polskiego i dowódcy oddziału Armii Krajowej „Sosienki”. Na kilkunastu grobach lokalnych bohaterów znicze z biało-czerwoną wstęgą zapalili również harcerze, dając wyraz pamięci młodego pokolenia o lokalnych patriotach.
Msza Święta i uroczysty przemarsz
W Kościele św. Marcina w Jawiszowicach, o godzinie 11.00 odprawiona została uroczysta Msza Święta w intencji Żołnierzy Wyklętych. Modlitwa była wyrazem wdzięczności i pamięci o wszystkich, którzy oddali życie i zdrowie w obronie Ojczyzny. Po nabożeństwie uczestnicy w uroczystym pochodzie udali się pod pomnik „Ku czci poległych na polu chwały mieszkańców Jawiszowic”. W pochodzie wzięli udział przedstawiciele władz samorządowych, liczne poczty sztandarowe, delegacje oraz mieszkańcy.
Liczni uczestnicy i przedstawiciele instytucji
Wśród obecnych znaleźli się m.in. Marszałek Iwona Gibas z Zarządu Województwa Małopolskiego, zastępca burmistrza Brzeszcz Łukasz Kobielusz, radni Rady Miejskiej Gminy Brzeszcze. A także radni Powiatu Oświęcimskiego, a także przedstawiciele organizacji społecznych i patriotycznych. Obecna była również szefowa Klubu „Gazety Polskiej” Powiatu Oświęcimskiego Izabela Miłkowska oraz reprezentanci Państwowej i Ochotniczej Straży Pożarnej, Policji oraz pracownicy Muzeum Pamięci Mieszkańców Ziemi Oświęcimskiej i Ośrodka Kultury w Brzeszczach.
W uroczystościach uczestniczyli także duchowni: ks. Piotr Hoffmann – dyrektor Kurii Diecezji Bielsko-Żywieckiej oraz ks. Szymon Czauderna – proboszcz parafii św. Marcina w Jawiszowicach. Wydarzenie zgromadziło ponadto dyrektorów szkół, przedstawicieli stowarzyszeń, zespołów regionalnych. Nie zabrakło kół gospodyń wiejskich, grup nieformalnych, harcerzy, młodzież szkolną oraz licznie przybyłych mieszkańców.
Oprawa muzyczna i przemówienia
Przemarszowi towarzyszyła oprawa muzyczna w wykonaniu Młodzieżowej Orkiestry Dętej „Silenzio” z Woli, nadając wydarzeniu podniosły charakter.
W trakcie obchodów głos zabrała Iwona Gibas z Zarządu Województwa, podkreślając znaczenie troski o pamięć historyczną i zwracając uwagę na rolę Muzeum jako instytucji, która tę pamięć pielęgnuje i przekazuje kolejnym pokoleniom. Dyrektor Muzeum, Dorota Mleczko, zaznaczyła natomiast, że organizacja obchodów jest dla instytucji nie tylko zaszczytem, ale także ważnym zobowiązaniem.
Apel Pamięci i złożenie kwiatów
Pod pomnikiem odczytano Apel Pamięci, po którym delegacje złożyły kwiaty i zapaliły znicze. Był to moment szczególnego skupienia – wyraz szacunku dla tych, którzy po 1945 roku nie pogodzili się z utratą niepodległości i podjęli dalszą walkę o wolną Polskę.
Koncert patriotyczny „Dobrze, że jesteś Ojczyzno”
Zwieńczeniem dnia był wieczorny koncert „Dobrze, że jesteś Ojczyzno”, który odbył się w sali widowiskowej Ośrodka Kultury w Brzeszczach – współorganizatora i gospodarza wydarzenia. Na scenie wystąpiła Orkiestra Reprezentacyjna Straży Granicznej w Nowym Sączu pod batutą ppłk Leszka Mieczkowskiego, prezentując poruszający program patriotyczny. Koncert zgromadził liczną publiczność i stał się godnym, pełnym emocji zakończeniem Dnia Pamięci.
Znaczenie Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych
Narodowy Dzień Pamięci Żołnierzy Wyklętych, ustanowiony w 2011 roku, przypomina o żołnierzach, którzy po 1945 roku nie zaakceptowali utraty suwerenności Polski i podjęli walkę z reżimem komunistycznym. Data 1 marca nawiązuje do tragicznych wydarzeń z 1951 roku. Kiedy w więzieniu mokotowskim zamordowano przywódców IV Zarządu Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość” z Łukaszem Cieplińskim na czele.
Pamięć, która trwa
Tegoroczne uroczystości pokazały, że pamięć o Niezłomnych wciąż żyje w sercach mieszkańców. Wspólnie oddany hołd był wyrazem wdzięczności dla tych, którzy nie zawahali się poświęcić wszystkiego dla Ojczyzny.
Znicz pamięci zapalony na grobie Jana Wawrzyczka – dowódcy oddziału AK „Sosienki”.
Przed publicznością wystąpiła Orkiestra Reprezentacyjna Straży Granicznej w Nowym Sączu pod batutą ppłk Leszka Mieczkowskiego.
