W środę, 21 stycznia, w Muzeum Pamięci Mieszkańców Ziemi Oświęcimskiej odbyła się sesja edukacyjna pt. „Świadectwa ocalenia. Wyzwolenie Auschwitz i tragedia Marszu Śmierci”. Wydarzenie poświęcone było jednej z najbardziej dramatycznych kart historii niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego i zagłady – ewakuacji z KL Auschwitz oraz jego podobozów około 56 tysięcy więźniów, z których wielu w trakcie marszu w skrajnie złych warunkach poniosło śmierć. W sesji wzięli udział uczniowie, nauczyciele oraz osoby zainteresowane historią obozu i losami jego więźniów.
Sesję otworzył wykład dra Jacka Lachendry z Centrum Badań Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau, zatytułowany „Ewakuacja i wyzwolenie więźniów KL Auschwitz”. Prelegent przybliżył okoliczności likwidacji obozu, dramatyczny przebieg ewakuacji więźniów oraz moment wyzwolenia KL Auschwitz przez Armię Czerwoną. Wystąpienie stanowiło historyczne wprowadzenie do dalszej części spotkania i pozwoliło uczestnikom lepiej zrozumieć skalę wydarzeń oraz ich konsekwencje.
Szczególnie poruszającym punktem programu było wystąpienie Jolanty Kupiec, która podzieliła się wspomnieniami o swojej mamie – Zofii Gabryś, łączniczce ZWZ/AK ps. „Wera”. Opowieść dotyczyła konspiracyjnej działalności Zofii Gabryś w czasie niemieckiej okupacji, jej aresztowania oraz uwięzienia w Bloku 11 KL Auschwitz. Prelegentka przywołała także dramatyczne wydarzenia z początku 1945 roku, kiedy jej mama została zmuszona do udziału w Marszu Śmierci, z którego udało jej się uciec. W trakcie swojej prelekcji Jolanta Kupiec wielokrotnie odwoływała się do książki swojego autorstwa pt. „W uścisku śmierci. Historia łączniczki WERY”, w której szczegółowo opisała losy swojej mamy. Książka ukazała się w zeszłym roku nakładem MPMZO.
W dalszej części sesji zaprezentowano wybrane relacje świadków historii ze zbiorów muzeum, poświęcone wyzwoleniu KL Auschwitz. Autentyczne wspomnienia mieszkańców pamiętających wyzwolenie stały się istotnym uzupełnieniem wystąpień prelegentów.
Po zakończeniu części wykładowej młodzież z Zespołu Szkół Salezjańskich w Oświęcimiu wzięła udział w warsztatach edukacyjnych poświęconych tematyce wolności. Wprowadzenie merytoryczne poprowadziły edukatorki MPMZO.
W części warsztatowej młodzież tworzyła prace inspirowane pojęciem wolności — rozumianej zarówno w kontekście historycznym, jak i osobistym. Powstały wyjątkowe i poruszające realizacje. Te niezwykłe prace można będzie zobaczyć w formie wirtualnej wystawy w portalu edukacyjnym na naszej stronie internetowej.
Sesja była nie tylko lekcją historii, lecz także przestrzenią refleksji nad znaczeniem pamięci, odpowiedzialności i wolności. Spotkanie pokazało, jak ważne jest przekazywanie świadectw o przeszłości kolejnym pokoleniom oraz budowanie na ich podstawie wrażliwości i pamięci młodych ludzi.
